Kaczynski ile cezaevinden ilk röportaj:
asla vazgeçmeyin

   Theodore Kaczynski yaşamının çok erken dönemlerinde tekno-endüstriyel sisteme karşı bir tavır geliştirdi. 1962 yılında Harvard'daki son yılında sistemin hayal perdesinin gözlerinden kalktığını ifade edip bu dönemde kendini oldukça yalnız hissettiğini ekliyor. "60'larda teknolojiye karşı bir takım eleştiriler vardı, ama bildiğim kadarıyla teknolojik sisteme karşı olan pek insan yoktu. 1971 veya 72'de, Montana'ya taşındıktan kısa bir süre sonra Jacques Ellul'un kitabı, Teknolojik Toplum'u okudum. Bu kitap bir köşetaşıydı. Büyük bir coşkuyla okudum ve 'bu adam benim bunca zamandır söylemeye çalıştığım şeyleri anlatıyor' diye düşündüm."
   Neden kişisel olarak teknolojiye karşı durmayı seçtiğini sorduğumda hiç vakit geçirmeden cevapladı: "Neden olduğunu sanıyorsun? Teknoloji insanları makinenin içindeki dişlilere dönüştürüyor, özgürlüğümüzü ve irademizi alıp götürüyor" Fakat bundan daha fazlasının olduğu belliydi. Söyledikleri makineye karşı duyduğu öfkeyle birlikte, Montana kırsalındaki çok özel bir yere duyduğu derin sevgiyi de hissettiriyordu. En çok canlandığı ve coşkuyla anlattığı konu, orada kurduğu ve daha sonra sistemin saldırılarına karşı korumanın yollarını aradığı dağ yaşamıydı. "Doğrusunu söylemek gerekirse benim politik bir doğrultum yok. Eğer birileri bulunduğum yere doğru yol açarak ve tabii bunun için ağaçları keserek, uğuldayan helikopterleri ve kar motosikletleriyle gelmeseydi hala orada kendi halimde yaşıyor olurdum ve dünyanın geri kalanı da başının çaresine bakabilirdi. Politik akımlara katılmamın nedeni buna zorla itilmiş olmamdır, doğrusu böyle bir şeye meyilim yoktu."
   1971'de, 29 yaşındaki Kaczynski Berkeley'deki matematik öğretmenliğinden ayrılıp, Lincoln, Montana yakınlarındaki kendi inşa ettiği barakaya taşındı. İlk on yıl boyunca doğa içinde kendi kendine yeterek yaşamasını sağlayacak ilkel beceriler üzerine yoğunlaştığını ve çocukluğundan beri içinde bunları yapmak için bir dürtü bulunduğunu söylüyor. "Tartışmasız olarak teknolojik sistemin dışına çıkmamın başlıca nedeni, başka yaşama biçimleri ve özellikle de ilkel insanlar hakkında okuduklarımdı.11 yaşımdayken Illinois, Evergreen Park'taki yerel kütüphaneye gidip geldiğimi anımsıyorum . Burada Smithsonian Enstitüsünün bilimin çeşitli dallarına ait kitap serileri vardı. Diğer şeylerin yanında, tarihöncesi insan üzerine bir kitapta antropoloji hakkında bir şeyler okudum ve okuduklarımdan inanılmaz derecede etkilendim. Neandertal insan ve diğerleri hakkında birkaç kitap okuduktan sonra daha fazlasını okumak için dayanılmaz bir istek duydum. Ve kendime 'neden?' diye sormaya başladığımda fark ettim ki asıl istediğim başka bir kitap daha okumak değil onlar gibi yaşamaktı."
   Montana'ya yerleşmesinin ardından Kaczynski bir öğrenci edasıyla, yenilebilen yabani bitkileri isimlendirmek, hayvanların izini sürmek ve ilkel tekniklerin benzerlerini oluşturmak gibi konularda hummalı bir çalışmaya girişiyor."Uzun yıllar önce, hayvan davranışlarını öğrenmek için, örneğin Ernest Thompson Seton'un The Lives of Gaming Animals (Oyun Hayvanlarının Hayatları) türünden kitaplar okurdum. Fakat ağaçların arasında bir süre yaşadıktan sonra içimde herhangi bir bilimsel çözümleme okumaya dair bir nefret gelişti. Profesyonel biyologlar, doğal yaşamı, hakkında yazdıkları şeylerle kirletiyor ve paramparça ediyorlardı. Benim için, kişisel tecrübeyle vahşi yaşamdan edindiğim bilgi daha değerli ve önemli gelmeye başlamıştı."
   Kaczynski nihayet elektriksiz ve susuz barakasında sürdürdüğü yaşamı anlatmaya koyuldu. Davası sırasında avukatlarının onun zihinsel yeterliliğini tartışmaya açmak için kullandıkları delil, bu baraka ve içinde sürdürdüğü yaşam tarzıydı. Kaczynski bu savunma stratejisinin, aslında kendisine oldukça büyük bir saldırı olduğunu düşünüyordu. Günlük yaşamının detayları hakkında konuşmasına devam etti. "Yabani yenilebilir bitkileri isimlendirme ve ayırdetme konusunda bir hayli tecrübe sahibi oldum. Ağaçların arasında dolaşmak ve yemek için iyi olan şeyleri keşfetmek benim için kesinlikle en tamamlayıcı aktivitelerden biriydi. Ama işin kötü yanı Montana'da, doğu ormanlarından farklı olarak, pek fazla nişastalı bitki yoktu. Yenilebilir kökler vardı fakat bunlar da pek az sayıda bulunuyordu. En iyileri ziraat bölgesi olan aşağı kesimlerde yetişiyordu, ve tahmin edileceği otlaklarının bir yabancı tarafından eşelenmesi sürü sahiplerinin pek isteyeceği bir şey değildi, dolayısıyla nişastalı yiyecekler medeni yiyeceklerdi. Un, pirinç, mısır gevreği, yulaf ezmesi ve sıvı yağ gibi yiyecekleri satın aldım."
   Kaczynski üç şeyi yapmayı çok isteyip hayata geçirememiş: avlanmak için kullanacağı oklu bir mancınık yapmak, kayalık yamaçlardaki uzun günlük yürüyüşlerine dayanabilecek geyik derisinden bir çarık üretmek ve kibrit kullanmaksızın ateş yakmak. Mütevazi ve yalnız yaşamında sürekli bir şeylerle uğraştığını ve oldukça mutlu olduğunu söylüyor. "Ormanda yaşadığım süre içinde fark ettiğim şeylerden biri de, gelecek kaygısını ve ölüm korkusunu üzerimden atmamdı. Eğer hayatından memnunsan 'diyelim ki gelecek hafta öleceğim, bu neyi değiştirir ki? Şu an buradayım ve her şey çok güzel' diye düşünüyorsun. Sanırım Jane Austin'dı, romanlarından birinde mutluluğun daima gelecekten beklenen bir şey olduğunu ve 'şu an'a a ait olamayacağını yazmıştı. Bu her zaman doğru değil. Evet belki medeniyet içinde doğrudur, ama sistemin dışına çıkıp başka bir yaşam şekline adapte olduğunuzda, mutluluk sık sık 'şu an'da elde edeceğiniz bir şeydir."
   Yetmişli yıllarda birkaç eylemlilikte bulunduğunu kabul ediyor, fakat bir zaman geliyor ki sistemle mücadele etmek için daha fazla enerji ayırmaya karar veriyor. Bu süreci şöyle açıklıyor: "Buralarda benim en sevdiğim yer bu vadinin üçüncü jeolojik çağdan kalmış olan en geniş parçası idi. Tam olarak düz değildi oval bir yapısı vardı, ucuna doğru gittikçe dikine kesen kayalık uçurumlara ulaşılıyordu ve bir şelale bile vardı. Barakamdan yürüyerek 2 günlük mesafedeydi. 1983'e kadar en güzel nokta burasıydı. O yaz barakamın etrafında çok sayıda insan dolaşmaya başladı ve ben biraz dinginliğe ihtiyacımın olduğunu düşünerek vadiye gittim, oraya vardığımda tam ortasından geçen bir otoyol kondurduklarını gördüm. Nasıl bir bozguna uğradığımı anlatmam mümkün değil. O andan itibaren vahşi doğa üzerine daha fazla beceri geliştirmek yerine yeniden sistemin üstüne yönelmeye karar verdim. İntikam! Bu düzenlediğim ilk saldırı eylemim değildi, ama o andan itibaren bulunduğum noktada eylemlilik kaçınılmaz olmuştu benim için. Sosyal akımları, özellikle de teknolojik sorunla ilgili olanları okumaya dair bilinçli bir çabaya giriştim. Bir tek şey için; amacım toplumların nasıl değiştiğini kavramaktı, bu nedenle antropoloji, tarih ve biraz da sosyoloji ve psikoloji okudum, ama çoğunlukla antropoloji ve tarih."
   Kısa süre içinde Kaczynski, sistemi "onarmaya" çağrı yapan yüzeysel reformist stratejilerin yetersiz olduğu sonucuna varır, ve bilinçlerdeki kitlesel bir değişimin de teknolojik sistemin kuyusunu kazmaya yeteceğine pek az ihtimal verir. "Bunun yapılabileceğini zannetmiyorum. Bunun bir nedeni insanların çoğunluğunun (bazı istisnalar vardır), en az direniş gerektiren yolları seçmeye meyilli olmaları. Her zaman kolay yolu seçerler, ve arabadan, televizyon setinden, elektrikten vazgeçmek çoğu insan için seçilecek kolay bir yol değildir. Endüstriyel sistemi çökertmek için izlenebilecek kontrollü veya planlı bir yol olabileceğini düşünmüyorum. Sanırım ondan kurtulmamızın tek yolu sistemin çökmesi ve dağılması. Bu yüzden sonunda durumun Rus devrimindeki gibi veya Afganistan, Ruanda ve Balkanlarda gördüğümüz şartlarda olabileceğini düşünüyorum. Bu sanırım şiddetsizliği savunan radikaller için bir çelişki doğuruyor, çünkü her şey yıkıldığında kaçınılmaz olarak şiddet de olacak, ve bu bir soruyu akla getiriyor - bunun ahlaki bir soru olup olmadığını bilemiyorum - ama asıl konu eğer tekno-endüstriyel sistemin lağvedilmesi gerektiğini düşünüyorsanız, ve onun yıkılması için çaba harcıyorsanız, sonuçta bir çok insanın ölümüne sebebiyet vereceksiniz demektir. Sistem yıkıldığında sosyal karmaşa olacak, kitlesel açlıklar olacak, ziraat makinaları için ne yakıt ne de yedek parça bulunabilecek ve modern tarımın bağımlı olduğu suni gübreler ve ziraat ilaçları da olmayacak. Yani yeterli yiyecek bulunmayacak ve açlık baş gösterecek, peki sonra?.. Ve bu öyle bir konu ki, bugüne kadar okuduklarım kadarıyla hiçbir radikalin bu soruyla yüzleştiğini göremedim."
   "Asıl büyük sorun şu ki insanlar bir devrimin olanaklı olduğuna inanmıyorlar, ve tam da bu nedenle, yani insanlar olabileceğine inanmadığı için, gerçekten de bir devrimin olması kesinlikle imkansız. Geniş ölçekte eko-anarşist hareketin iyi bir iş ortaya çıkardığını söyleyebilirim, ama yine de daha iyisini yapabileceklerini düşünüyorum. Gerçek devrimciler kendilerini reformculardan ayırmalıdırlar. Olabildiğince çok insanın vahşi doğayla tanıştırılması için yapılacak bilinçli bir çaba bence iyi bir yol olurdu. Sonuç olarak bence yapılması gereken insanların çoğunluğunu haklı olduğumuza inandırmaya çalışmak değil, toplumdaki gerginlikleri her şeyin yıkılacağı noktaya dek tırmandırmaktır. İnsanların isyan etmesine yetecek kadar rahatlarının kaçtığı bir durum yaratılmalı. Asıl soru bu gerginlikleri nasıl tırmandırabiliriz? Bilemiyorum..."
   Kaczynski tekno-endüstriyel sitemin her yönüyle ilgili ve dahası onu yoketmek için nasıl çalışmamız gerektiği konusunda detaylı olarak konuşmak istiyordu. Doğrudan eylem ve politik ideolojilerin sınırları gibi konular uzun süre boyunca konuşmanın merkezindeydi. Ama sohbetin en ilginç kısımları şüphesiz vahşi doğanın ve vahşi yaşamın eşsizliği üzerine konuştuklarımızdı.
   Röportajın sonlarına doğru Kaczynski dağ tavşanlarıyla kurduğu yakın ilişki üzerine çarpıcı bir hikaye aktardı. "Bu biraz özel bir konu" dediğinde teybi kapatmam gerekir mi diye sordum, açık kalmasının sorun olmadığını söyledi. "Ormanda yaşarken, kendim için bir takım 'tanrılar' icadettim. Bu tip şeylere aklımla inandığımdan değil, ama bazı duygularıma karşılık gelen düşüncelerdi bunlar. Sanırım ilk uydurduğum Tavşan Dede'ydi. Bildiğiniz gibi dağ tavşanları bütün kış boyunca benim asıl et kaynaklarımdı. Uzunca bir süre hareketlerini gözledim ve yollarının geçtiği yerlerde iz sürdüm onlara ateş edebilecek kadar yaklaşmak için. Ama bazı zamanlar ne kadar iz sürersen sür izler kaybolur ve tavşanın hangi yöne kaçtığını bir türlü bulamaz, izini kaybedersin. Kendim için bir efsane yarattım: bu tüm diğer tavşanların varlığını devam ettirmesinden sorumlu olan Tavşan Dede'ydi. Bir anda ortadan yokolup görünmez olma yeteneğine sahipti bu tavşan, bu yüzden yakalanması ya da görülmesi olanaksızdı. Her seferinde bir dağ tavşanı yakaladığım zaman, "teşekkürler Tavşan Dede" demeye başlamıştım. Bir süre sonra içimde dağ tavşanları çizmeye dair bir dürtü uyandı.Bir bakıma onlarla içiçe geçtim, öylesine ki düşüncelerimin büyük bölümünü dağ tavşanları oluşturuyordu. Dağ tavşanlarını içine doğradığım tahta bir kabım vardı. Ve sadece tavşanlar için, daha güzel bir kap yapmayı planlıyordum, ama bunu hayata geçiremedim hiçbir zaman. Bir başkasına ise sabahın kanatları adını vermiştim. Dağda sabahleyin uyanıp dışarı çıktığında dur durak bilmeden yürümeye başlarsın sanki seni ileriye doğru iten bir şey varmış gibi. Bu kendim için icadettiğim bir başka tanrıydı."
   Acaba burada oturmuş özgürlüksüz ve vahşi doğayla ilişkisiz hapis hayatıyla yüz yüzeyken ve onun için çok önemli olan bu hayattan geriye, doğaya ve bilgiye olan samimi sevgisi ve tekno-endüstriyel sistemin yıkımını çabuklaştırmaya yönelik devrimci harekete bağlılığı dışında hiçbir şey kalmamışken tanrılarının onu terkettiğini mi düşünüyordu? İçinde bulunduğun koşullardan cesaretinin ve şevkinin kırılması durumunda, aklını kaybetmekten korkuyor musun dediğimde "Hayır" diye cevapladı. "benim asıl kaygılandığım şey, bir gün bulunduğum şartlara uyum sağlama, burada kendimi rahat hissetme ve olanları artık yadırgamaz hale gelme olasılığım. Ve bir gün dağlardaki ve ormandaki hatıralarımı unutmam. Beni asıl korkutan bir gün bu hatıraları unutmak ve doğayla kurduğum o iletişim tarzını kaybetmek. Ama cesaretimi kırabileceklerini sanmıyorum ve bu yüzden bundan korkmuyorum"
   Ve son olarak teknolojik sisteme olan eleştirilerini paylaşan ve Dünya'yı yoketme yolundaki endüstriyel sistemin sonunu yakınlaştırmak isteyen yeşil anarşistlere şu tavsiyeyi veriyor Kaczynski. "Hiçbir zaman umudunuzu yitirmeyin, ısrarlı ve inatçı olun, ve asla vazgeçmeyin. Tarih görünüşte mağlup olanların beklenmedik bir biçimde biranda galip duruma gelmesinin örnekleriyle doludur, bu nedenle hiçbir zaman umudun bütünüyle kaybolduğu sonucuna varmayın."

Green Anarchist dergisinin 'güz 99' sayısında
yayınlanan röportajdan çevrilmiştir

çev. Alp Piroğlu